Variabele rente : een slim antwoord op duurdere woonkredieten

De rente op woonkredieten is het afgelopen jaar sterk gestegen. Volgens de Rentebarometer van Immotheker Finotheker bedraagt de gemiddelde vaste rentevoet voor een lening op twintig jaar momenteel 3,78% voor wie 81% tot 100% van de aankoopprijs financiert.

Wie 200.000 euro leent, betaalt daardoor op het einde van de rit meer dan 83.700 euro aan interesten. Twaalf maanden geleden lag de rente nog op 1,34% en bedroeg de totale interestfactuur minder dan 28.000 euro.

Steeds meer kopers overwegen daarom een variabele rentevoet, waarbij de rente later nog kan dalen. Bovendien bestaan er formules die sterke stijgingen beperken.

Door de stijgende hypotheekrentes staat de variabele rentevoet opnieuw meer in de belangstelling. Bij zo’n woonkrediet kan de rente tijdens de looptijd stijgen of dalen, afhankelijk van de evolutie van de marktrente en de referte-indexen die gekoppeld zijn aan Belgische staatsobligaties.

Hoe vaak de rente verandert, hangt af van de gekozen formule. De rentevoet kan maximaal één keer per jaar worden aangepast.

Vroeger kozen veel kredietnemers voor een variabele rente omdat de startrente duidelijk lager lag dan bij een vaste rentevoet. Vandaag is dat verschil kleiner. Toch blijft de formule interessant voor wie verwacht dat de rente in de toekomst opnieuw zal dalen.

Of dat effectief gebeurt, valt moeilijk te voorspellen. Wel kan je dankzij de juiste leningformule de impact van mogelijke renteverhogingen beperken.

Bij een variabele woonlening bepaalt de gekozen formule hoe vaak de rente kan veranderen. Banken gebruiken daarvoor meestal een combinatie van drie cijfers, zoals 3/3/3 of 10/5/5.

Een formule van 3/3/3 betekent dat de rentevoet om de drie jaar kan worden aangepast op basis van de evolutie van de referte-indexen. Bij een formule van 10/5/5 blijft de rente eerst tien jaar vast. Daarna kan ze om de vijf jaar wijzigen.

Hoe sneller de rente wordt herzien, hoe gevoeliger je woonkrediet is voor schommelingen op korte termijn. Wie kiest voor frequente aanpassingen, loopt dus meer risico op stijgende maandlasten, maar kan ook sneller profiteren van rentedalingen.

Bij een variabele woonlening bevat de kredietformule vaak ook een ‘cap’ en ‘floor’, weergegeven als bijvoorbeeld +2/-2. Die cijfers bepalen hoeveel je rente maximaal kan stijgen of dalen tijdens de looptijd van je woonkrediet.

Kies je bijvoorbeeld voor een cap 2 bij een start­rente van 3%, dan kan de rente maximaal stijgen tot 5% en minimaal dalen tot 1%.

Sommige banken bieden ook hybride formules aan. Daarbij blijft de rente bij de eerste herziening onveranderd. Pas vanaf de tweede aanpassing volgt de rente de evolutie van de referte-indexen.

Welke formule je kiest, heeft invloed op je aanvangsrente. Hoe beter je beschermd bent tegen sterke stijgingen, hoe hoger de startrente meestal ligt.

Belangrijk om weten: welke formule je ook kiest, de rentevoet mag wettelijk nooit meer dan verdubbelen tijdens de looptijd van je woonkrediet. Een woonkrediet dat start aan 3% kan tijdens de looptijd dus nooit boven 6% uitkomen.

Bij sommige banken kan je kiezen voor een accordeonformule bij je woonkrediet. Dat is een variabele rentevoet waarbij je maandelijkse aflossing gelijk blijft, ook als de rente stijgt.

In plaats van hogere maandlasten op te leggen, verlengt de bank in dat geval de looptijd van je lening. Daalt de rente later opnieuw, dan wordt de looptijd weer korter.

Het grote voordeel van een accordeonlening is dat je meer zekerheid hebt over je maandbudget. Je weet elke maand welk bedrag je moet betalen, zelfs wanneer de marktrente schommelt.

Daar staat tegenover dat je totale interestkost hoger kan uitvallen als de looptijd wordt verlengd. Bij de meeste banken kan die verlenging maximaal vijf jaar bedragen.