Hoe beschermen telecomproviders je tegen fraude? En wat als je slachtoffer bent?

Ongetwijfeld ontving je al eens een e-mail, sms of telefoonoproep waarmee criminelen probeerden geld te ontfutselen. Sinds de komst van AI is het voor oplichters makkelijker dan ooit om op allerlei manieren fraude te plegen. Maar wat doen telecomproviders hieraan en hoe kan jij je financiële schade verhalen?

IN HET KORT

• Actieve blokkering: Belgische telecomproviders zoals Proximus en Telenet blokkeren jaarlijks miljoenen frauduleuze e-mails, sms’en en oproepen voordat ze je bereiken.
• Wet in de maak: federaal minister Vanessa Mats (Les Engagés) werkt een wetsvoorstel uit om malafide communicatie te blokkeren.
• Recht op terugbetaling: als slachtoffer van phishing heb je vaak recht op een vergoeding door de bank, tenzij er sprake is van bewijsbare grove nalatigheid.

Hoe telecomproviders fraude blokkeren

Telecomproviders houden dagelijks heel wat fraudepogingen tegen. Proximus en Telenet Group (BASE, TADAAM, Telenet en Telenet Business) blokkeerden in de eerste helft van 2025 maar liefst 165 miljoen frauduleuze e-mails. Daarnaast werden er ruim 33 miljoen valse telefoongesprekken onderschept. Bij nog eens 10 miljoen oproepen verborgen de providers het oproepnummer, zodat je als ontvanger direct extra waakzamer bent.

Sinds een wetswijziging hebben operatoren zoals Proximus en Telenet meer middelen om je te beschermen. Stuurt een telefoonnummer op korte tijd duizenden sms’en met een verdachte link? Dan kan de provider de inhoud scannen en blokkeren. Ook een piek in oproepen uit atypische regio’s naar verschillende Belgische nummers kan erop wijzen dat er oplichters aan het werk zijn.

Samenwerking met de overheid en het BIPT

Om fraude te detecteren, ontwikkelden Proximus en Telenet nieuwe, uitgebreidere detectiesystemen, mede dankzij overheidssubsidies via het StopPhishing-project. Toch glippen er nog altijd oplichters door de mazen van het net. Volgens een recente enquête van Testaankoop komt 60% van de consumenten op drie maanden tijd minstens één keer in contact met een poging tot phishing.

Daarom werkt federaal minister van Telecommunicatie Vanessa Matz aan een wetsvoorstel dat telecomoperatoren verplicht om frauduleuze oproepen, sms’en en mails te blokkeren. Iets wat ze in de praktijk al deels doen, maar voortaan zullen telecomoperatoren, overheid, politie en banken daarvoor nauw samenwerken. Het BIPT, de regulator van de telecomsector, zal de lijsten met geblokkeerde nummers bijhouden en krijgt ook meer mogelijkheden om de bron van de fraude te traceren.

Wat moet je doen als jij slachtoffer bent?

Wantrouw altijd telefoontjes, mails en sms’en met verzoeken om acties op je computer uit te voeren. Een officiële instantie zal nooit om je wachtwoord, bankgegevens of persoonlijke data vragen. 

Ben je toch in de val gelokt? Neem dan onmiddellijk de volgende stappen:

• Contacteer Card Stop: bel 078 170 170 om je bankkaarten te blokkeren.
• Verwittig je bank: laat verdachte transacties zo snel mogelijk blokkeren.
• Doe aangifte: ga naar de politie voor een officieel proces-verbaal.

Krijg je je geld terug van de bank?

Belgische banken zijn wettelijk verplicht om phishingslachtoffers terug te betalen, tenzij de betaling met toestemming gebeurde en er sprake is van ‘grove nalatigheid’. Al is het bij oplichting zeker niet altijd duidelijk dat je een betaling aan het goedkeuren bent. Het kan ook zijn dat iemand anders met jouw kaartlezer betalingen goedkeurt. 

Banken halen snel het argument van grove nalatigheid aan, maar zeker niet elke rechter is het daar mee eens. Laat je dus niet afschrikken. Als je bank weigert om terug te betalen, kan je aankloppen bij de ombudsman van de financiële sector of bij juridische organisaties als Boomerang.legal.