Onze manier van leven is de afgelopen twee decennia fundamenteel veranderd, en dat weerspiegelt zich in hoe we afscheid nemen. Hoeveel mensen worden tegenwoordig nog begraven? Wie doet nog een koffietafel? In samenwerking met uitvaartverzekeraar DELA analyseert Mijnvergelijker.be de meest opvallende uitvaarttrends in België.
In het kort
- Dominantie van crematie: in België kiest inmiddels 70% van de nabestaanden voor een crematie, met uitschieters tot 95% in grootsteden, zoals Antwerpen en Brussel.
- Ontkerkelijking en personalisatie: het aantal kerkelijke uitvaarten is op vier jaar tijd gehalveerd; de focus verschuift naar unieke locaties zoals parken, theaters of zelfs voetbalstadia.
- Financiële planning: door de stijgende populariteit van gepersonaliseerde uitvaarten nemen ook de uitvaartkosten toe, waardoor een uitvaartverzekering een essentieel onderdeel van financiële planning wordt.
1. Crematie is de nieuwe standaard geworden
De tijd dat een traditionele begrafenis de norm was, ligt definitief achter ons. Slechts 30% van de overledenen wordt nog traditioneel begraven. Opvallend in deze cijfers is het verschil tussen stad en platteland. In grootstedelijke gebieden zoals Brussel en Antwerpen is het succes van crematie nog veel groter. Daar wordt tot wel 95% van de overledenen gecremeerd. De keuze voor crematie hangt vaak samen met een veranderende visie op erfgoed en de wens van nabestaanden om minder fysieke onderhoudsplicht te hebben bij een grafmonument.
2. Van urnenveld naar alternatieve asbestemming
Ook de manier waarop we de as van een dierbare bewaren, evolueert. Waar vroeger de bijzetting in een klassiek urnenveld de logische volgende stap was, opteren nabestaanden nu vaker voor asverstrooiing. Dit gebeurt op de strooiweide van de begraafplaats, maar ook steeds vaker op betekenisvolle locaties buiten de begraafplaats, mits dit binnen het wettelijk kader valt. Daarnaast is ook thuisbewaring van de urne geen uitzondering meer.
3. De snelle afname van kerkelijke uitvaarten
Steeds minder afscheidsplechtigheden vinden in de kerk plaats. De evolutie gaat razendsnel. In 2024 vonden er de helft minder kerkelijke uitvaarten plaats in vergelijking met 2020.Heel opvallend zijn ook de regionale verschillen, zelfs in dezelfde taalgroep.
- In landelijke gebieden in Vlaanderen vindt nog ongeveer 30% van de plechtigheden in de kerk plaats, terwijl dit in de steden daalt naar 20%.
- Ook in Wallonië is de dalende trend duidelijke zichtbaar. In 2024 vond nog wel tussen 35 en 45% van de uitvaarten in het Waals Gewest in de kerk plaats.
4. Unieke afscheidservaringen op atypische locaties
De aula van het uitvaartcentrum blijft een belangrijke plek, maar de vraag naar een persoonlijke afscheidsplechtigheid groeit. Mensen zoeken locaties die beter aansluiten bij het leven van de overledene. Dit uit zich in een groeiende interesse voor alternatieve, vaak milieuvriendelijke vormen:
- Natuurbegraafplaatsen: een laatste rustplaats midden in de natuur.
- Creatieve locaties: ceremonies in de eigen tuin, een theaterzaal of de kantine van de sportclub.
- Duurzaam vervoer: het gebruik van alternatieve rouwvoertuigen, zoals een uitvaartfiets.
5. Meer alternatieven voor de koffietafel
De klassieke koffietafel met pistolets en koffie blijft een sterke traditie, maar de invulling verschilt sterk per regio. In plaats van een standaardformule kiezen sommige Belgen soms voor een receptie op een externe eventlocatie, een informeel diner in het favoriete restaurant van de overledene of zelfs een verzorgde drink in de eigen tuin. De rode draad bij deze trend is de verschuiving van een plichtmatige maaltijd naar een verbindend moment dat past bij de persoonlijkheid van de dierbare.
De financiële impact van een gepersonaliseerde uitvaart
Hoewel de mogelijkheden voor een persoonlijk afscheid toenemen, brengt dit vaak ook variabele kosten met zich mee. Een begrafenis of crematie is een aanzienlijke uitgave die de nabestaanden niet altijd onmiddellijk kunnen betalen.
Om nabestaanden financieel bij te staan, is een uitvaartverzekering afsluiten een zinvolle stap. Daarmee bouw je bij leven een kapitaal op waarmee je nabestaanden later de kosten van je uitvaart betalen, van de begrafenisplechtigheid tot de koffietafel en de urne. Op die manier bezorg je je dierbaren geen financiële kater, en ontzorg je hen in deze moeilijke periode. Via Mijnvergelijker.be vergelijk je gemakkelijk verschillende uitvaartverzekeringen.
