Financiële zorgen wegen steeds harder op Vlaamse gezinnen, zo blijkt uit een onderzoek van iVOX in opdracht van Mijnvergelijker.be. Twee op de drie Vlamingen voelt zich angstig over onverwachte kosten, bijna vier op de tien piekert zelfs tijdens ontspanning over geld. Opvallend: wie wil besparen, snoeit vaker in levenskwaliteit dan in structurele kosten.
Zelfs tijdens ontspanning steken geldzorgen de kop op
Bijna de helft van de Vlamingen ervaart spanning wanneer ze aan hun maandelijkse uitgaven denken. Vooral vrouwen en alleenstaanden scoren hoog. Twee derde van de Vlamingen voelt angst bij onverwachte kosten, en vier op de tien Vlamingen blijven zelfs tijdens ontspanningsmomenten over geld piekeren. “Financiële onzekerheid gaat over meer dan geldzorgen alleen”, benadrukt budget- en personal finance expert Sara Van Wesenbeeck. “Wanneer die onzekerheid blijft aanslepen, heeft dat een impact op het dagelijks functioneren, de slaapkwaliteit, het concentratievermogen en de gezondheid. Onderzoek toont aan dat financiële zorgen niet alleen nefast zijn voor ons welzijn, maar ook de productiviteit op het werk verminderen en zelfs relaties onder druk kunnen zetten. Voor veel Vlamingen lijkt financiële stress een permanente mentale belasting geworden.”
Vlamingen snoeien sneller in plezier dan in structurele kosten
De meeste Vlamingen willen besparen, maar weten niet goed waar er budget te winnen valt. Daardoor snoeien ze vooral in hun levenskwaliteit: kleding, vakanties, ontspanning en horecabezoeken zijn de eerste zaken waarop ze besparen. Driekwart van de Vlamingen is bereid comfort op te geven om kosten te drukken, bijvoorbeeld door de verwarming lager te zetten.
“We grijpen meestal eerst in op uitgaven waar we zelf directe controle over voelen, niet noodzakelijk op de kostenposten waar de grootste financiële winst te behalen valt ”, zegt Sara Van Wesenbeeck. “Besparen op leuke dingen lijkt misschien logisch, maar is niet altijd de beste keuze. Mensen worden gelukkiger als ze hun geld bewust uitgeven aan wat voor hen echt waardevol is, zoals ervaringen. Dat creëert herinneringen, verbinding en betekenisvolle momenten. Ontspanning is geen luxe, maar een investering in je welzijn.”
Een op de vier ziet meer dan de helft van inkomen naar vaste kosten gaan
Voor veel Vlamingen blijft er steeds minder financiële ademruimte over. Vandaag ziet één op de vier meer dan de helft van zijn netto-inkomen naar vaste kosten gaan. Bij een op de tien loopt dat op tot meer dan 60 procent. Opvallend: een op de vier Vlamingen houdt geen enkel overzicht bij van inkomsten en uitgaven. Veel Vlamingen weten niet hoeveel ze betalen aan telecom-, energie– of verzekeringscontracten, laat staan hoeveel ze daarop zouden kunnen besparen. Zo zegt één op de vier nog nooit van autoverzekering veranderd te zijn, terwijl zes op de tien nooit het aanbod van ziekenfondsen vergelijken.
“Veel mensen staan te weinig stil bij hun vaste kosten en betalen daardoor ongemerkt te veel”, zegt Kenneth Vansina, expert financiën en verzekeringen van Mijnvergelijker.be. “Ze onderschatten hoeveel winst een betere deal hen kan opleveren. Door je vaste kosten jaarlijks kritisch te bekijken, kan je gemiddeld tot 600 euro besparen, zonder in te leveren op comfort of levenskwaliteit. Zie het als een financiële lenteschoonmaak: niet het leukste klusje, maar wel eentje dat loont.”
Vooral jongeren en jonge gezinnen ervaren financiële overwhelm
Jongeren zijn vaker het financiële overzicht kwijt: een op vijf weet simpelweg niet waar te starten om grip te krijgen op de vaste kosten.
“Bezig zijn met financiën bezorgt jongeren en jonge gezinnen nog te vaak hoofdpijn”, zegt Kenneth Vansina. “Ze ervaren het als complex, lastig en zijn bang om verkeerde beslissingen te nemen. Daardoor beginnen ze er niet eens aan of maken ze er te weinig tijd voor. Tegelijk is het marktaanbod de laatste jaren veel uitgebreider geworden, wat kiezen niet altijd evident maakt. We zien dat Belgische jongeren meer honkvast zijn dan jongeren in onze buurlanden. Daar is vergelijken, onderhandelen en de beste deal proberen te scoren –en zo dus extra vrijetijdsbudget over te houden– al veel meer een gewoonte.”
5 snelle bespaartips van budgetexpert Sara van Wesenbeeck
1. Breng je vaste kosten in kaart
Veel mensen weten amper welke abonnementen en vaste contracten ze hebben lopen. Net daar blijft veel geld liggen. De eerste stap naar besparen is weten welke vaste kosten je precies hebt. Welke verzekeringen heb je? Hoe zit het met je telecomcontract, je mutualiteit, je energieleverancier? Meestal betaal je die vaste kosten met een automatische overschrijving, waardoor je ze makkelijk kan terugvinden.
2. Schrap wat te veel is
Ga met de stofdoek door al je abonnementen en schrap degene die je niet of nauwelijks gebruikt. Kijk na welke contracten goedkoper kunnen: heb je nog altijd het beste tariefplan voor je gsm? Ben je niet dubbel verzekerd? Ook dat is het checken waard.
3. Passen je contracten nog bij je leven?
Je leven verandert voortdurend. Logisch dus dat ook je contracten mee moeten evolueren. Misschien heb je tieners in huis die non-stop streamen of maakt kinderopvang plaats voor blokjesbeugels. Dat kan een goed moment zijn om je telecomabonnement of mutualiteit opnieuw te bekijken.
4. Vergelijk elk jaar
Vergelijk minstens één keer per jaar de tarieven van je energiecontracten, telecomabonnement en verzekeringen. Door op zoek te gaan naar goedkopere alternatieven neemt je koopkracht meteen toe. Durf ook bij de aankoop van een huis verschillende woonleningen te vergelijken. Dat heeft dan zelfs de komende 10 of 20 jaar impact op je budget. En vergeet niet je successen te vieren en ook iets leuks te doen met je uitgespaarde euro’s.
5. Voorkom stress voor onverwachte kosten
Een defecte vaatwasser, een autopanne… Om onverwachte kosten zonder stress op te vangen, voorzie je best een reservepotje. De algemene regel luidt dat je best drie tot zes maanden nettoloon voorziet als financiële buffer. Volgens andere methodes zet je best maandelijks 10 % van je nettoloon opzij. Laat je niet ontmoedigen als dat onhaalbaar klinkt. Elke euro die je opzij zet, telt.
Tip: Krijg je belastinggeld terug, vakantiegeld of een eindejaarspremie? Gebruik (een deel van) dat geld om je reservepotje aan te vullen. Zet die buffer bij voorkeur op een aparte spaarrekening en geef ze een duidelijke naam. Je spaargeld voor leuke dingen, zoals uitstapjes, vakantie of een grote aankoop, plaats je op een andere rekening. Zo hoef je bij onverwachte kosten niet aan je vakantiebudget te raken.
Over het onderzoek
Het onderzoek werd in april 2026 online uitgevoerd door onderzoeksbureau iVOX in opdracht van Mijnvergelijker.be bij 1.000 Vlamingen ouder dan 18 jaar, representatief op geslacht, leeftijd en diploma. Volgende vaste kosten werden bevraagd: woonkosten (huur of hypotheek), energie, verzekeringen (auto, woning, ziekenfonds, hospitalisatie, familiale…), telecom (internet, tv, gsm), autokosten/transport, kinderopvang/schoolkosten, abonnementen (streaming, muziek, sport).
